Herinneringen bij het Tomatismuseum

Zaterdag, 26 oktober 2002. In de stad Sint-Truiden, die ongeveer 40.000 inwoners telt en in het zuiden van de Belgische provincie Limburg ligt, vallen de vele wagens met een buitenlands nummerplaat op. Fransen, Nederlanders, Duitsers, een paar Zuid-Afrikanen, Britten en skandinaviërs reisden af naar Mozart-Brain-Lab voor de officiële opening. MBL is naast Atlantis het tweede centrum in Sint-Truiden, dat zich helemaal gewijd heeft aan de uitvinding van Prof. Dr. Alfred Tomatis. De bedoeling is dat de wetenschapper er herinnerd wordt en dat zijn erven er ter beschikking gesteld wordt. Onder de talrijke gasten bevindt zich ook Léna Tomatis, echtgenote en trouwe begeleidster van de grondlegger van de Audio-Psycho-Fonologie, de leer van het verhouden tussen oor, psyche en spraak. Tien maanden op voorhand was haar man Alfred overleden in het Zuid-Franse Carcassonne.

Léna Tomatis zei in haar speech bij de opening van het Tomatis-museum onder andere het volgende: „Men zou kunnen zeggen, dat het museum het verleden voorstelt, dat de therapie het heden is en het onderzoek de toekomst. Maar meer werkelijk is het te zeggen dat alles de toekomst is, gedragen door de veelvoudige implicaties van een werk waaraan we hulde moeten brengen. Ik spreek over het werk van mijn echtgenoot, professor Alfred Tomatis, die ons recentelijk verlaten heeft.

Ik had graag een paar woordjes gezegd over dit museum, waarover we bijna twee jaar met de Vervoorts hebben gesproken. Toen Jozef ons dit idee voorstelde, raakte deze erkenning van onze carrière als onderzoeker  mijn man en mij zeer diep. Het moment was gekomen om ons werk opnieuw een plaats te geven. Werken aan een uitgebreide terugblik van de totaliteit van baanbrekende ontdekkingen, zeer gespecialiseerde elektronische technieken en psycho-educatieve toepassingen op een hoog niveau, was op dat moment een echte uitdaging.

Duizenden boeken uit onze wetenschappelijke collectie zijn verzameld, net als honderden documenten, waarvan sommige zelfs nog niet gepubliceerd zijn, en intensief ontwikkelde elektronische apparaten voor de toepassing van de Alfred Tomatis-methode. We hebben persoonlijke voorwerpen, medailles, onderscheidingen en vele andere dingen herontdekt die hartstochtelijke maar zeer pijnlijke herinneringen opriepen.

Dit fresco, gerealiseerd door Jozef Vervoort, zijn medewerkers en ikzelf, is nog lang niet af. Vele jaren zullen nodig zijn om de niet-gepubliceerde geschriften te publiceren, om boeken en documenten te vertalen, om honderden audiobestanden met de interviews van Prof. Tomatis met Franse en buitenlandse journalisten te catalogiseren en te verspreiden, om de vele videofilms, tv-programma's, enz. in het Frans en in andere talen te bekijken.

Zoals je kunt zien, is er veel te doen, en moeten we nauw samenwerken, jij en wij, om dit museum tot leven te brengen. Dit is geen begrafenis. Dit is een geboorte en we moeten streven naar een toekomst vol hoop. Talloze onderzoeksprojecten wachten op ons. Of het nu gaat om het leven voor de geboorte, de vroegste jeugd, de problemen van adolescenten, om het volwassen zijn, om het einde van het leven, alles is te doen. Laten we solidair handelen met de intentie om de kwaliteit van het leven te verbeteren. In deze goed georganiseerde algemene structuur moeten veel stagiairs oplossingen kunnen vinden die hen professioneler en menselijker maken en, waarom niet, ook het spirituele niveau toetsen!

Zeer gespecialiseerd onderzoek maakt deel uit van ons programma. Het is belangrijk om te weten dat het geluid, deze universele vibratie, de weg opent naar het psychosomatische niveau, in uiterst gevoelige gebieden op basis van de resultaten van geavanceerde detailstudies.

Alzheimer, multiple sclerose, Parkinson, kanker en vele andere kwalen maken deel uit van het dagelijks leven in ons werk. De stimulatie van de cortex met behulp van apparaten die rekening houden met de nieuwste ontdekkingen in auditieve fysiologie kan ons oplossingen bieden.

Ik zou dit intermezzo graag willen afsluiten met een verwijzing naar de wereld van de muziek van Mozart, die natuurlijk centraal stond in het leven van mijn ma. Toen hij in de jaren vijftig de deugden van deze ingenieuze muzikant proclameerde, kreeg hij de indruk te prediken in de woestijn, want Wolfgang Amadeus was door onze tijdgenoten verbannen naar de opbergkast. In die tijd had Alfred Tomatis, als resultaat van krachtige intuïtie, gewezen op wat hij later de  universelen' zou noemen: Mozart, Gregoriaans en de 'Kleine Prins' van Saint-Exupery - drie reuzen van universaliteit.

Staat u mij toe  vaarwel te zeggen met drie wensen: Dat de Audio-Psycho-Fonologie een wetenschappelijke discipline mag worden die door de instellingen wordt erkend. Moge ons literaire en wetenschappelijke werk worden voortgezet. En tot slot: Moge de muziek opnieuw een speciale plaats krijgen in de opvoeding van baby's.

Opmerking: deze toespraak werd gehouden door Léna Tomatis op 26 oktober 2002. Op 15 augustus 2016 stierf ze op 88-jarige leeftijd.